ATMOSFER

 

 

 

 

KLÄ°MATOLOJÄ° (Ä°KLÄ°M BÄ°LÄ°MÄ°)

 

 

 

 

 

 

 

COÄžRAFÄ° KONUM

DoÄŸu Anadolu Bölgesi, Türkiye‘nin yedi coÄŸrafi bölgesinden biridir. Anadolu topraklarındaki konumunda doÄŸuda yer alması nedeniyle Birinci CoÄŸrafya Kongresi tarafından 1941 yılında böyle isimlendirilmiÅŸtir.

Türkiye‘nin nüfus yoÄŸunluÄŸu ve nüfusu en az olan bölgesidir. ^[1] Bunda bölgenin yüz ölçümünün büyük olması baÅŸlıca etkendir. 2000 yılındaki nüfus sayımına göre bölgenin nüfusu 6 milyon 147 bin kiÅŸi civarındadır.

Konumu ve sınırları

Anadolu topraklarında, GüneydoÄŸu Anadolu Bölgesi ve Irak‘ın kuzeyinde, İç Anadolu Bölgesinin doÄŸusunda, Karadeniz Bölgesinin güneyinde; Ä°ran‘ın, Azerbaycan‘ın, Ermenistan‘ın batısında yer alır.

Türkiye‘nin kapladığı alanın (814.578 km²) %21′ini (171.061 km²) DoÄŸu Anadolu Bölgesi oluÅŸturur

Bölgenin en belirgin özelliği ortalama yükseltisinin fazla ve engebeli olmasıdır.

Türkiye’nin CoÄŸrafi Bölgeleri içerisinde en büyük alana sahip olanıdır. Nüfus yoÄŸunluÄŸu bakımından en az olan ve ortalama yüksekliÄŸi ise en fazla olan bölgedir. Maden zenginlikleri yönünden en fazla kaynaÄŸa sahip olan DoÄŸu Anadolu Bölgesi ayrıca volkanizmanın en etkin olduÄŸu coÄŸrafi bölgedir.

Bölümler

DoÄŸu Anadolu Bölgesi’nde dört bölüm vardır. Bunlar:

• Yukarı Fırat Bölümü
• Erzurum - Kars Bölümü
• Yukarı Murat - Van Bölümü
• Hakkâri Bölümü

Ä°lleri

Doğu Anadolu Bölgesi sınırları içinde yer alan iller şunlardır:

Ağrı Ardahan Bingöl Bitlis Elazığ Erzincan Erzurum Hakkari Iğdır

Kars Malatya Muş Siirt Şırnak Tunceli Van

Yeryüzü şekilleri

 

Ortalama yükseltisi yaklaşık 2200 m olan DoÄŸu Anadolu Bölgesi Türkiye’nin en yüksek bölgesidir. Bölgede daÄŸlardan sonra en fazla yer kaplayan yeryüzü ÅŸekli platolardır. Bölgedeki en büyük plato Erzurum-Kars Platosudur. Türkiye‘nin en büyük gölü olan Van Gölü ve en büyük dağı olan AÄŸrı Dağı bu bölgededir. Bölgedeki diÄŸer büyük göller Hazar, Balık, Bulanık, Nazik, Çıldır ve Erçek gölleridir. Bölgenin baÅŸlıca akarsuları Fırat, Dicle, Aras, Kura ve Zap akarsularıdır.

Ovalar ve platolar

Bölgede dağlardan sonra en fazla alan kaplayan yerşekli plâtolardır. Platolar, Fırat ve Aras nehirlerinin kolları tarafından parçalanmıştır. En büyük plâtosu ‘’Erzurum Kars Platosu’’dur. Bölgede yer alan dağ kuşakları arasındaki çöküntü oluklarında ovalar yer almaktadır. Birinci çöküntü kuşağını; Ardahan, Göle ve Çıldır Gölü İkinci çöküntü kuşağını; Erzurum, Erzincan, Pasinler, Horasan ve Iğdır Ovaları Üçüncü çöküntü kuşağını ise; Malatya, Elazığ, Bingöl, Muş ve Van Gölü çanakları ve bunlar içerisinde yer alan ovalar oluşturur.

Akarsular ve göller

Doğu Anadolu Bölgesi’nda yer alan Aras ve Kura nehirleri sularını ülkemiz toprakları dışarısında Hazar Denizi’ne dökerler. Fırat, Dicle ve Zap nehirleri ise sularını yine ülkemiz dışarısında Basra Körfezi’ne dökerler. Bölge akarsularının rejimi düzensizdir. Bunun nedeni; yağış rejiminin düzensizliği ve kış yağışlarının kar şeklinde düşmesidir. Kışın yağan karlar erimeden uzun süre yerde kaldığı için akarsuların debileri azalmaktadır. İlk bahar ve yaz aylarında eriyen karlar akarsuların debile rinin yükselmesine ve coşkun bir şekilde akmasına yol açar.

Bölge akarsularının hidroelektrik enerji potansiyeli yüksektir. Bunun nedeni; yükselti ve eğimlerinin fazla olmasıdır.

Bölgedeki fay hatları üzerinde göller oluşmuştur. Türkiye’nin en büyük gölü olan Van Gölü başta olmak üzere Çıldır, Nazik, Erçek, Hazar, Balık ve Bulanık gölleri bölge sınırları içerisinde yer alır. Van Gölü Türkiye’ nin ikinci büyük kapalı havzasını oluşturur.

Bitki örtüsü

Bölgenin havzalarında ve ovalarında Bozkırlar yaygındır. DaÄŸ çayırları, meÅŸe ve sarıçam ormanları daÄŸların genel bitki örtüsüdür. Türkiye ormanlarının %11′ine sahip olan bölge, orman alanları bakımından 5. sıradadır.Ayrıca doÄŸu anadolu bölgesi çok daÄŸlık bir alan olduÄŸu için buralarda fazla ot yeÅŸermez.Bunun içinde fazla büyükbaÅŸ hayvancılığı yaygındır.

Nüfus ve yerleşme

Türkiye‘nin nüfus yoÄŸunluÄŸu en az olan bölgemizdir. Bunda bölgenin yüz ölçümünün büyük olması baÅŸlıca etkendir. 2000 yılındaki nüfus sayımına göre bölgenin nüfusu 6 milyon 100 bin kiÅŸi civarındadır.

Diğer bölgelere göçün fazla yaşandığı bölge olan Doğu Anadolu Bölgesinde kırsal nüfus kent nüfusundan fazladır.

Bazı İllerin Nüfus Artışı (1990-2000 arası)^[2]

Türkiye’deki coğrafi bölgeler arasında nüfus miktarı ve yoğunluğu yönünden önemli farklar bulunmaktadır. Bu farkların oluşmasında fiziki faktörler (iklim özellikleri, yerşekilleri, toprak özellikleri) ve beşeri faktörler (sanayileşme, tarım, yeraltı kaynakları, turizm, ulaşım) önemli rol oynarlar.
Bölge yüzölçümünün %10′unda ancak tarım yapılabilir. Yer ÅŸekilleri ve iklimin olumsuz etkisinden dolayı tarımsal faaliyet geliÅŸmemiÅŸtir. Bölgedeki tarım etkinlikleri en çok bölgenin güneyindeki çöküntü ovalarında (Elbistan, Malatya, Elazığ ve MuÅŸ ovaları) yoÄŸunlaşır. malatya[arapgir]güzel yeridir. tarihi yerleri en bol yerdir.

Bölgede yetiştirilen başlıca tarım ürünleri

Arpa

En fazla tarımı yapılan üründür. (Nedenleri: Düşük sıcaklığa dayanıklı olması, kısa sürede hasat edilebilmesi, hayvan yemi olarak kullanılması ve buğdayın yetiştirilemediği yerlerde yetişebilmesidir. )

BuÄŸday

Arpadan sonra en fazla tarımı yapılan ürün buğdaydır.

Tütün

Bitlis, Malatya ve Elazığ çevresinde yetiştirilir.

Kayısı

Malatya, Türkiye‘de ve dünyada kayısı üretiminde ilk sırada yer alır.

Ayrıca patates, lahana gibi çeÅŸitli ürünler de yetiÅŸtirilir. Genel olarak sıcaklığın düşük olmasından dolayı sebzecilik geliÅŸmemiÅŸtir. Bundan dolayı sebze tarımına en az elveriÅŸli bölge DoÄŸu Anadolu’dur.

Alıntıdır..

COÄžRAFÄ° KONUMU

Bölge ismini güneyindeki Akdeniz’den alır. Ege Bölgesi ile olan sınırı KöyceÄŸiz gölünün batısından baÅŸlayarak Sultan daÄŸlarına kadar uzanır. Kuzeyde İç Anadolu Bölgesi’ne komÅŸudur. Bölgeyi kuzeydoÄŸudan DoÄŸu Anadolu Bölgesi ve doÄŸudan G.DoÄŸu Anadolu Bölgesi çevreler.

Yurdumuzun güneyinde alan bakımından 4. büyük bölgemizdir

YERYÜZÜ ŞEKİLLERİ

 

 Bölgenin büyük bir kı

 Batı Toroslar Antalya Körfezi’nin her iki yanında da yer alır. Bey DaÄŸları, Çiçekbaba ve Barla DaÄŸları Antalya Körfezi’nin batısında, güneybatı - kuzeydoÄŸu yönünde uzanırlar. Sultan Dedegöl ve Geyik DaÄŸları Antalya Körfezi’nin doÄŸusunda kuzeybatı - güneydoÄŸu yönlü uzanır.

Anamur Burnu’nun kuzeyinden baÅŸlayan Orta Toroslar, güneybatı - kuzeydoÄŸu yönlü uzanan üç kütleden oluÅŸur. Bunlar, Bolkar DaÄŸları, AladaÄŸlar, Tahtalı DaÄŸları ve BinboÄŸa DaÄŸları’dır. Akdeniz Bölgesi’nde Toroslar’dan baÅŸka Hatay - K. MaraÅŸ istikametinde uzanan daÄŸların oluÅŸturduÄŸu bir dış sıra halinde Nur (Amanos) DaÄŸları uzanır.

Dağların kıyıya paralel uzanması, dalga aşındırmasının fazla olmasına ve kıyılarda yalıyarların (falezlerin) çokluğuna neden olmuştur.

Akdeniz Bölgesi’nde yer yer plato alanları bulunur. Bunlardan biri Antalya Körfezi’nin batısındaki Teke Platosu, diÄŸeri de Anamur Burnu’nun gerisindeki TaÅŸeli Plâtosu’dur. Antalya Körfezi’nin batısındaki daÄŸlarla ve platolarla kaplı karstik arazi “Teke Yöresi” olarak adlandırılır. Teke Yöresi ve TaÅŸeli Platosu bölgenin en tenha yerleridir.  

Türkiye’de karstik yapının yaygın olduÄŸu yerlerde yağışın fazla olmasına karşın yeraltına sızmanın çok olması, yerüstü sularının zayıf olmasına yol açar. Bu nedenle de bu yerlerde nüfus yoÄŸunluÄŸu azdır.

Dağlar kıyıdan itibaren yükseldiği ve kıyıya paralel olduğu için iç kısımlarla ulaşım ancak bazı geçitlerle sağlanabilmektedir.

Bölgedeki baÅŸlıca geçitler ÅŸunlardır: Göller Yöresi’ni Antalya’ya baÄŸlayan Çubuk geçidi, İç Anadolu’yu Silifke’ye baÄŸlayan Sertavul geçidi, Amik Ovası’nı Ä°skenderun’a, hatta Suriye’ye baÄŸlayan Belen geçidi ve Çukurova’yı İç Anadolu’ya baÄŸlayan Gülek geçididir.

Bu bölgedeki ovalar çöküntü alanlarında alüvyonların yığılması ile oluÅŸmuÅŸ birikim alanlarıdır. Bu birikim alanlarından en önemlileri Çukurova delta ovası ile Hatay çukurluÄŸundaki Amik ovasıdır. Akdeniz Bölgesi’nin batısında da kıyıda Antalya ovası ile Göller yöresinin küçük çöküntü ovaları bulunmaktadır.

Akdeniz Bölgesi genel olarak engebeli ve daÄŸlıktır. Bölgenin  %  80′ini kıyıya paralel uzanan Toros DaÄŸları ile yüksek platolar oluÅŸturur. Bu durum, bölgede  nüfus dağılışını, kara ulaşımını, bitki örtüsünü, turizm çeÅŸitliliÄŸini çok etkiler. Sanayi ürünleri çeÅŸitliliÄŸi ise bu durumdan en az etkilenir.

TOPRAK

Genel olarak yağış ve sıcaklığın yeterli olması, toprak içerisindeki demir bileÅŸiklerinin daha hızlı oksitlenmesini saÄŸlamıştır. buna baÄŸlı olarak toprak kırmızımsı bir renk alır. Özellikle kireç taÅŸlarının çatlaklı olması sonucunda hava ve su dolaşımı çok iyi gerçekleÅŸir. bu ise kireç taÅŸlarının bulunduÄŸu sahalarda toprağın kızıllaÅŸmasını daha da hızlandırır. Bunun sonucunda Akdeniz Bölgesi’nin  karstik arazilerinde kırmızımsı renkte terra rossa toprakları yaygındır.

AKARSU ve GÖLLER

Bölgedeki akarsular düzensiz  rejime sahiptirler. Akarsu  rejiminin düzensiz olmasında çeşitli faktörlerin etkisi vardır. Bunlar:

•   Bölgede etkili olan Akdeniz ikliminde yağışların  çoÄŸu kış aylarında görülür. Yaz ayları ise çok sıcak ve kurak geçer. Bunun  sonucu  olarak akarsular kışın kabarır, yazın ise kuruyacak seviyeye gelir.

•    Bölgede  karstik yeryüzü ÅŸekillerinin geniÅŸ yer  tuttuÄŸu görülür. Bunun sonucu olarak, yağışlı mevsimlerde suyun bir kısmı yer altına sızarak akarsuların fazla kabarmasını önler. Yazın ise yeraltı suyunun akarsuya karışarak su seviyesinin alçalmasını az da olsa engellediÄŸi görülür.

Bölgenin en önemli akarsuları, Asi, Seyhan, Ceyhan, Göksu, Manavgat, Aksu ve Dalaman çayıdır.

Bölge göl bakımından zengindir. Batısında tektonik ve  karstik etkenlerle oluşan göllerin yer aldığı Göller Yöresi bulunmaktadır. Beyşehir, Eğirdir, Burdur, Acıgöl, Suğla, Söğüt, Salda, Elmalı ve Kovada  gölleri bulunur.

 EÄŸirdir Gölü tatlı su gölüdür. Bunun nedeni fazla sularını yer altından Aksu’ya ve dolayısıyla Akdeniz’e boÅŸaltmasıdır. Bu göllerden SuÄŸla Gölü, zaman  zaman kuruyacak derecede su kaybına uÄŸrar.

Doğuda  Hatay yöresindeki Amik Gölü de, Asi nehrinin taşkınlarının bataklık şeklinde olduğu bir göldür. Bu  alan akarsuların getirdiği alüvyonlarla büyük ölçüde dolmuştur

İKLİM ve BİTKİ ÖRTÜSÜ

Bölgede karakteristik Akdeniz iklimi görülür. Yazlar sıcak ve  kurak, kışlar ılık ve yağışlıdır. Yıllık sıcaklık ortalaması 18°C’dir. Kıyıda yıllık yağış miktarının 1000 mm  yi bulduÄŸu yerler vardır. Akdeniz  kıyıları kış mevsiminin en ılık geçtiÄŸi bölgemizdir. Buna yol açan nedenler, nemlilik miktarı, güneş  ışınlarının düşme açısı ve Toros DaÄŸları’nın doÄŸrultusu ve yükseltisidir. Toroslar, kışın kuzeyden gelen soÄŸuk  hava kütlelerinin kıyıya inmesini önler.

Yağış maksimumu  kış mevsimine rastlar.

Bölgedeki yaz kuraklığı ise, dinamik yüksek basınç alanlarının etkili olması, bölgenin alçalıcı hava hareketlerinin etkisine girmesinin sonucudur.

Kıyıdan itibaren yükseldikçe sıcaklık düşmekte, yağış miktarı artmaktadır.  

Denize dönük  yamaçların etekleri bol yağış alır. Batıda Antalya çevresi doğuda, Hatay,  Dörtyol, Osmaniye,  Kadirli, Bahçe çevresi 1000 mm civarında yağış alır. Oysa ovadaki Mersin ve Adana çevresi 600 - 700 mm yağış almaktadır.

Karasallaşmanın belirgin olduğu yerler, bölgenin batı kesiminde genişler. Göller yöresi ve Teke yöresi karasallığın en belirgin olduğu yerlerdir. Sıcaklık farkları artar, kışlar daha uzun sürer.

Akdeniz Bölgesi’nde 700 - 800 m’ye kadar maki bitki örtüsü hakimdir. Maki, zeytin, mersin, defne, sakız aÄŸacı, zakkum, keçiboynuzu, vb. kuraklığa dayanıklı bodur bitkilerden oluÅŸur.

Bölgedeki ormanlar, makiden sonra baÅŸlar, 2400 m’ye kadar devam eder. Daha sonra daÄŸ çayırları yer alır. Orman alanları üzerindeki daÄŸ çayırları yazın kuraklığın etkisi ile kururlar.

Akdeniz  Bölgesi’nin iç kesimlerine doÄŸru gidildikçe iklim karasallaşır. Özellikle Göller Yöresi’nde yıllık yağış miktarı ve kış sıcaklık deÄŸerleri düşmüştür.  

NÃœFUS ve YERLEÅžME

2000 nüfus sayımına göre, bölgede 8 706 005 kiÅŸi bulunmaktadır. Nüfus sayısı bakımından dördüncü sırada yer alır. Nüfus yoÄŸunluÄŸu Türkiye ortalamasının altındadır.Akdeniz Bölgesi’nde nüfusun %70′i Adana Bölümü’nde toplanmıştır.

Bu Durumun Başlıca Nedenleri;

• Zengin tarım alanı olan Çukurova’nın varlığı,
• Çukurova’da tarım ürünleri iÅŸleyen sanayi kuruluÅŸlarının fazlalığı,  
• Adana Bölümü’nün iç kesimlerle baÄŸlantısının düzgün olmasıdır.

Adana Bölümü’nde Adana, Mersin, Ä°skenderun, Antakya, Kahraman  MaraÅŸ, Tarsus, Kilis, Kozan, Kadirli, Osmaniye gibi büyük il ve ilçelerde sanayi, tarım ve ticaretin aktif olması nüfusun artmasına neden olmuÅŸtur.

Antalya Bölümü’nde ise nüfus, bölge nüfusunun %30  unu oluÅŸturur.

Çünkü;  

• Antalya Ovası Çukurova kadar verimli deÄŸildir.
• Kalkerli kayaların varlığıyla karstlaÅŸma, tarım hayatını olumsuz yönde etkilemektedir.
• Antalya Bölümü’nde ulaşım fazla geliÅŸmemiÅŸtir. Burdur ve Isparta yöresi demir yoluyla Ege Bölgesi’ne baÄŸlanmış ve Ä°zmir’in ard bölgesi durumuna gelmiÅŸtir.
• Antalya  Bölümü’ne  baÄŸlı kıyı ovalarının, son yıllarda turizm faaliyetlerine baÄŸlı olarak nüfusu artmaktadır.

Buna  karşılık toplu yerleşme daha fazladır. Ancak suyun  bol olduğu yörelerde dağınık yerleşmeye rastlanır. Bölgenin kıyı ovalarında turistik tesislerin yaygınlığından dolayı dağınık yerleşme hakimdir. Bölgede köy ve kasaba evlerinin yapı malzemesini daha  çok kalker taşları oluşturur.

Akdeniz Bölgesi nüfus yoÄŸunluÄŸu açısından Türkiye ortalamasının altında bir durum gösterir. Bunun en önemli nedeni bölgenin %90′ını iÅŸgal eden Toroslar’dır.

Toroslar, Teke ve  TaÅŸeli Yöresi Türkiye’nin en seyrek nüfuslu yerlerindendir.  

Çukurova’da nüfus yaz mevsiminde artmaktadır. Bu  artışta tarım işçilerine olan gereksinimin artması rol oynar.

 

TARIM

Bölgede tarım alanları sınırlı olmasına rağmen kıyı şeridinde en önemli ekonomik etkinlik tarımdır. En önemli tarım alanları başta Çukurova olmak üzere Amik ve Antalya ovalarıdır.

İklim özellikleri tarımsal yaşamı şekillendirir. Tarım alanlarından  yıl içinde birden çok ürün alma bakımından  en elverişli koşullara sahip olan bölgemizdir.

Bölgede  yetiştirilen başlıca tarım ürünleri şunlardır:

BuÄŸday

Bölgenin hemen  her tarafında yetiÅŸtirilir. Çukurova’da pamuk ekilmeyen alanlarda da ekilir.

Pirinç

Hatay’da Amik Ovası’nda, K. MaraÅŸ çevresinde ve  Silifke civarında yetiÅŸtirilir.

Pamuk

Başta Çukurova olmak üzere diğer kıyı ovalarında  yetiştirilir. 

Tütün

Göller Yöresi’nde ve Hatay çevresinde yetiÅŸtirilir.

Gül

Özellikle Isparta ve Burdur çevresinde tarımı yapılır.

Turunçgiller

Kıyı boyunca Finike, Antalya, Alanya, Anamur,  Silifke, Mersin, ve Dörtyol’da yetiÅŸtirilir. 

Muz

Alanya ve Anamur çevresinde yetiÅŸtirilir. Türkiye’de yetiÅŸtirilen muzun tamamı bölgeden karşılanır

Haşhaş  ve şekerpancarı

Özellikle Göller Yöresi’nin ürünleridir.  

 Zeytin ve üzüm

 Kıyı şeridinde hemen her yerde yetiştirilir. Ancak bölge halkı daha kârlı olan pamuk  üretimine önem verdiği için zeytincilik ve bağcılık fazla gelişememiştir. 

Bölge soya fasulyesi, yer fıstığı ve mısır üretiminde de Türkiye’de ilk sıradadır.  

Seracılığın en yaygın olduÄŸu bölge Akdeniz Bölgesi’dir. Bölgede kış sıcaklığının sıfır derecenin altına düşmemesi turfanda sebze ve meyveciliÄŸin geliÅŸmesine yol açmıştır. Mersin - Antalya kıyı ÅŸeridi turfanda sebzeciliÄŸin en yaygın olduÄŸu yerdir.

Akdeniz Bölgesi’nde hayvancılık fazla geliÅŸmemiÅŸtir. Sığır, koyun ve keçi Toroslar’da yaylacılık sistemiyle yetiÅŸtirilir. Hayvanlardan en yaygın olanı kılkeçisidir. Çünkü bu hayvan  Toroslar’ın sarp yamaçlarında yaÅŸamını kolayca sürdürür.  

SANAYÄ°

Adana  Bölümü’nde sanayi daha fazla geliÅŸmiÅŸtir. Adana Bölümü’nde dokuma, tütün, gıda, kimya, tarım araçları, çimento, madeni eÅŸya, cam ve tuÄŸla fabrikaları vardır.  

Mersin, önemli bir liman kentidir. Bu ilimizde, Ataş petrol rafinerisi bulunur.

Antalya’da ferro - krom tesisleri, yaÄŸ fabrikaları bulunur.

Isparta’da gülyağı fabrikaları, çimento fabrikası, tarım araçları yapım merkezleri ve halı fabrikası bulunur.

Burdur’da gül yağı fabrikası, ÅŸeker fabrikası, tarım araçları fabrikası, süt ve yem fabrikaları yer alır.

YERALTI ZENGÄ°NLÄ°KLERÄ°

Krom    : Fethiye- Dalaman  ve  Adana (Aladağlar) çevresinde çıkarılır.

Barit   : Mersin ve Adana çevresinde çıkarılır.

Boksit(alüminyum): Batı Toroslar’da SeydiÅŸehir çevresinde çıkarılır.

Kükürt  : Keçiborlu (Isparta) çevresinde çıkarılır.

Demir  : Adana (Feke ve Saimbeyli) çevresinde  çıkarılır.

Asbest  : DoÄŸu Akdeniz’de Hatay çevresinde çıkarılır.

TURÄ°ZM

Bölge turizmden elde edilen gelirler bakımından 3. sıradadır.

Burdur’da Ä°nsuyu maÄŸarası, Alanya’da DamlataÅŸ maÄŸarası, Tarsus’ta Yedi uyuyanlar maÄŸarası, Antalya yakınlarında Karain maÄŸarası, Düden, Manavgat KurÅŸunlu  ve Tarsus ÅŸelaleri, Mersin’deki Cennet ve Cehennem   obrukları ve Dilek kuyu maÄŸarası bölgede  yer alan ve turizm faaliyetlerine neden olan karstik ÅŸekillerdir.

Ayrıca yazın erken baÅŸlaması deniz turizminin de erken baÅŸlamasına ve geliÅŸmesine neden olmuÅŸtur. Bütün Akdeniz kıyıları boyunca turistik tesisler kurulmuÅŸtur ve kurulmaktadır. Akdeniz  Bölgesi’nde Olimpos - BeydaÄŸları Sahil,Güllük Dağı (Termessos), Kovada Gölü, KızıldaÄŸ, Köprülü Kanyon ve Karatepe - AslantaÅŸ milli parkları bulunur.

Antalya’da her yıl düzenlenen Altın Portakal Film Festivali ile Mersin Moda ve Tekstil     Fuarı da önemli  turizm etkinliklerindendir.

BÖLÜMLERİ 

Antalya Bölümü

TaÅŸeli Platosu’nun batısında kalır. Antalya Bölümü endüstriyel geliÅŸim  bakımından  Adana   Bölümü’nden  daha geridedir. Bunun nedeni Antalya Bölümü’nün daÄŸlık olması ve tarım yapılan ovaların azalmasıdır.  

Bozova,  Elmalı, Acıpayam, Tefenni gibi karstik ovalara sahiptir.  

Antalya Bölümü, Adana Bölümü’nü turizmde, seracılıkta ve yağış miktarında geçmiÅŸtir. Antalya Bölümü’nde  yeryüzü  ÅŸekillerinin etkisiyle tarım yapılan alanlar daha dardır. DaÄŸları kıyıdan itibaren ani olarak dikleÅŸir ve iç kısımlarla olan baÄŸlantıyı zorlaÅŸtırır. Böylece bölgenin art bölgesi yok denecek kadar azdır. Bu da Antalya Bölümü’nde endüstriyel geliÅŸimin, Adana Bölümü’nden daha geri olmasına neden olmuÅŸtur.

Turizm  potansiyeli bakımından Antalya Bölümü, Adana  Bölümü’nden çok önde gelir. Sanayi kuruluÅŸlarının çokluÄŸu yönüyle Adana Bölümü Antalya Bölümü’ne  göre  öndedir. Kıyı ovalarının geniÅŸliÄŸi yönüyle  deÄŸerlendirildiÄŸinde Adana Bölümü’nde yer alan Çukurova’nın Antalya Ovası’ndan çok geniÅŸ olduÄŸunu görürüz. Tarımın ve sanayinin yoÄŸun olarak yapıldığı Adana Bölümü’nde nüfus daha yoÄŸundur. Antalya ve Adana Bölümü iklim ÅŸartları bakımından benzerlik gösterir. Her iki bölümde karakteristik Akdeniz iklim koÅŸulları görülür.

İklim özellikleri her iki bölümde  aynıdır.

Sulama suyu miktarı şartları itibariyle iki bölüm de aynı avantajlara sahiptir.  

Tarım alanlarının kullanış biçimi her iki bölümde benzerdir.

ADANA BÖLÜMÜ

Bölüm yüz ölçüm olarak Antalya Bölümünden daha büyüktür. Bölümde verimli ovalar geniş alan kaplar. Bölümün batısında bulunan Taşeli platosunun yüzeyi kireç taşlarından (kalker) oluşmuştur. Bu sebeple burada kireç taşlarının çözünmesi sonucu oluşmuş karstik şekiller  meydana gelmiştir. Başlıcaları; Cennet-Cehennem obrukları, Dilek kuyu mağarası, yedi uyuyanlar mağarası gibi.

Bölge nüfusunun yarıdan fazlası bu bölümdedir. Sebepleri : Verimli tarım  alanları, sanayinin geliÅŸmiÅŸ olması ve ulaşım imkanlarının daha iyi olmasıdır. Bölümün en geliÅŸmiÅŸ ili Adana’dır. Adana aynı zamanda Türkiye’nin 4. büyük kentidir. Adana  ;Tarım, sanayi,ticaret ve eÄŸitim kentidir.

Bölümün en önemli ticaret merkezleri Adana ve Mersin’dir. Mersin’de yer alan serbest ticaret bölgesi ve Mersin Limanı bölüm ticaretinde önemli paya sahiptir.

Alıntıdır..

COĞRAFİ KONUMU  

Bölge, Ana­dolu’nun orta kısmında yer alır. Bu konumu sebe­biyle “Orta Anadolu” da denir.  

İç Anadolu Bölgesi’nin yüz ölçümü 151.000 km² olup, bu alan Türkiye topraklarının %20’sini kaplar. DoÄŸu Anadolu’dan sonra ikinci büyük bölgemizdir. GüneydoÄŸu Anadolu Bölgesi dışında diÄŸer bölgelerin hepsiyle komÅŸudur.

Bölge, yeryüzü şekilleri bakımından sade bir görünüme sahiptir.  

Yer şekilleri çeşitlilik göstermez. Engebe­li araziler fazla olmadığı için, kara ve demiryolu ulaşı­mına oldukça elverişlidir. Bölgenin çoğu yerinde ge­nellikle 1000 m yükseltiye sahip düzlükler bulunur.En alçak yerleri olan Sakarya ve Kızılırmak vadilerindeki yükselti 700 m civarındadır.  

Bölgenin güneyinde KuzeydoÄŸu-güneybatı doÄŸrultusunda uzanan daÄŸlar volkanik kökenli dir. BaÅŸlıcaları; Hasandağı, KaracadaÄŸ, KaradaÄŸ, Erciyes Dağı ve Melendiz DaÄŸları’dır.  

Bölgedeki kıvrım daÄŸları ise doÄŸuda geniÅŸ bir alan kaplar. En önemlileri, Ak daÄŸlar, Hınzır Dağı, Tecer Dağı ve Yıldız DaÄŸları’dır.  

Platolar en fazla bu bölgemizde yer alır. Batıda Haymana ve Cihanbeyli, güneyde Obruk, doğu­da da Bozok (Kızılırmak) plâtolarıyla, Ege Bölgesi sınırı boyunca Yazılıkaya (Bayat) ve Doğu Anado­lu Bölgesi sınırı boyunca da Uzunyayla gibi platolara sahiptir.  

Tuz Gölü çevresi Türkiye’nin en büyük kapalı havzasıdır.  

İç Anadolu’nun bazı ovaları oldukça geniÅŸtir. Konya ovası, Türkiye’nin en büyük ovasıdır. Eski bir göl tabanıdır. GeniÅŸ ovalardan diÄŸeri Tuz Gölü’nün gü­neyindeki Aksaray Ovası’dır. Haymana platosunun batısındaki Yukarı Sakarya Ovası da geniÅŸ alan kaplar. Küçük ovalar olan EskiÅŸehir, Ankara, Kayseri ve Develi ovaları, platolar arasındaki çukurluklarda yer almaktadır.  

TOPRAK 

iç Anadolu Bölgesi’nde kahve ve kestane renkli topraklar yaygındır. 1200 m. den yüksek alanlardaki orman altlarında, organik madde bakımından zengin, koyu renkli orman toprakları vardır. Ayrıca meşe ormanları altında kireçli kahverengi orman toprakları da bulunmaktadır

AKARSU ve GÖLLERİ  

İç Anadolu Bölgesi’nin en önemli akarsuları Kızıl­ırmak, Sakarya Nehri, Porsuk ve Delice çayları­dır. Bu bölge akarsuları kapalı havzada akan sel rejimli akarsulardır. Ä°lkbahar yağışlarıyla taÅŸar, ya­zın kuruyacak hale gelir.  

İç Anadolu Bölgesi’nin güney kesimleri sularını deniz­lere gönderemez. Bu nedenle kapalı havzalar geniÅŸ bir alan kaplar. Kapalı havzaların geniÅŸ olanları, Kon­ya Ovası, Tuz Gölü ve AkÅŸehir - Eber gölleri çevre­sinde yer alır. Seyfe Gölü, Sultan Sazlığı (Yaygölü) gibi küçük kapalı havzalar da bulunmaktadır. İç Ana­dolu Bölgesi’nin büyük bir bölümü sularını Kızılırmak, Sakarya ve YeÅŸilırmak’ın kolu olan Çekerek suyu sa­yesinde Karadeniz’e gönderir. GüneydoÄŸusundaki Uzunyayla yöresi, sularını Seyhan’ın kolu olan Zamantı suyu sayesinde Akdeniz’e gönderir. Sel rejimli akarsuların en fazla bulunduÄŸu bölgedir.  

Bölgenin en büyük gölü Tuz Gölü’dür. Bu göl bu­harlaÅŸmanın etkisiyle yazın büyük ölçüde kurumakta­dır. Tuz Gölü, tektonik oluÅŸumludur. DerinliÄŸi fazla de­ğildir. Gölün alanı kışın ve ilkbaharda fazla alan kapla­dığı halde, yazın buharlaÅŸma ve beslenme yetersizli­ğinden dolayı kapladığı alan azalır. Tuz ihtiyacımızın %30′unu karşılar. DiÄŸer önemli gölleri ise AkÅŸehir, Eber, Ilgın (Çavuşçu), Tuzla, Seyfe, Mogan ve Sultansazlığı gölleridir.

İKLİM ve BİTKİ ÖRTÜSÜ  

Bölgenin çevresi yüksek dağlarla çevrili olduğundan, denizlerin nemli ılıman havası bölgeye sokulamaz.  

Bu nedenle bölgede, yazları sıcak ve kurak, kışları soğuk ve kar yağışlı karasal iklim hakimdir. Bölge­de, doğuya doğru gidildikçe yüksekliğin artmasına bağlı olarak karasallık derecesi artar ve kış sıcak­lıkları çok düşük değerlere ulaşır.  

İç Anadolu, ülkemizin en az yağış alan bölgesi­dir. Ortalama yağış 400 mm civarındadır. Bölge, en fazla yağışı ilkbahar aylarında sağanak halinde alır. En kurak mevsim yazdır. Yazların kurak olması ve yaz kuraklığının erken başlaması sebze türü bitkiler üzerinde olumsuz etki yapar. Bölgenin ve ülkemizin en az yağışlı yeri Tuz Gölü çevresidir(320 mm) .

Yağışların azlığı bölgenin deniz etkisine kapalı olmasından kaynaklanmaktadır. Denizden gelen nemli hava kütlesi, nemini, daÄŸların denize bakan yamaçlarında yağış halinde bırakır. İç Anadolu Bölgesi’ne doÄŸru eserken artık kurudur.

Bölgede görülen yağışlar konveksiyonel ve cephe­sel kökenlidir. Kırkikindi adı da verilen konveksiyonel yağışlar İlkbaharda yaygındır.

Bölgenin tabii bitki örtüsü bozkırdır. Bozkır, ilkba­har yağmurlarıyla yeşeren, bir kaç ay yeşil kalan, yaz sıcaklığı ile sararan ot topluluğudur.

İç Anadolu Bölgesi ülkemiz ormanlarının %7 sini kaplayarak bölgeler arasında 6. sırada yer alır.

 

NÜFUS ve YERLEŞME  

İç Anadolu Bölgesi, 2000 nüfus sayımına göre yaklaşık  11 608 868 kiÅŸilik nüfus büyüklüğüyle Marmara Bölgesi’nden sonra ikinci sırayı alır. Bu bölgenin nüfus yoÄŸunluÄŸu Türkiye nüfus yoÄŸunluÄŸu ortalamasının altındadır. İç Anadolu Bölgesi’nin nüfusu, bölgenin doÄŸal koÅŸullarının etkisine baÄŸlı olarak, daha çok komÅŸu bölgelere yakın yerlerdeki daÄŸ eteklerinde yoÄŸunlaşır. Bunun nedeni, sözü edilen kesimlerin daha yağışlı olması ve su kaynaklarının bol olmasıdır.  

Bölgedeki ovaların aldığı yağışın az olması, nüfuslanma ve yerleÅŸmeyi engellemiÅŸtir. Düz ovalık kesimde nüfus yoÄŸunluÄŸu daÄŸ eteklerine göre azdır. Toplu köy niteliÄŸindeki kırsal yerleÅŸme birimleri ile kentler daÄŸ etekleri boyunca dizilidir. Bölge nüfusunun %62’si, nüfusu 10.000′den fazla olan ve kent sayılan yerleÅŸme birimlerinde yaÅŸamaktadır. Tarım alanları geniÅŸ olmasına karşın nüfusun %38′i kırsal kesimde yaÅŸar. Tarım alanlarının geniÅŸ olması, tarımsal nüfus yoÄŸunluÄŸunun düşük olmasına yol açar. Nüfusun dağılışı, yağış dağılışına benzerlik gösterir.

Bölgede en fazla nüfuslanmış bölüm, Yukarı Sakarya‘dır. Bu bölümün yoÄŸun nüfuslanmasında, endüstri faaliyetleri ile Ankara’nın baÅŸkent olması önemli rol oynar. Konya ve Tuz Gölü civarları nüfus yoÄŸunluÄŸunun az olduÄŸu yerlerdir. 

TARIM 

Bölge ekonomisinin temeli tarıma dayanır. Ekili - dikili alanların oranı bakımından Marmara Bölgesi’nden sonra ikinci sırada yer alır. Çalışan nüfusun büyük bir kısmı tarımla uÄŸraşır.  

İklimin yarı kurak karakterine rağmen, çok geniş alanlar tarıma ayrılır. Bölgenin tarımı iklim şartlarına bağlıdır. Özellikle ilkbahar yağışlarının yetersizliği veya gecikmesi, tahıl üretiminde önemli dalgalanmalar meydana getirir, iklim yarı kurak olduğu için nadas ihtiyacı duyulur. Tarımın en önemli problemi sulamadır.  

Bu amaçla büyük sulama kanallarının (barajların) yapılması ve yeraltı suyundan yararlanılması gerekir.Ekonominin temeli tarım ve hayvancılığa dayanır. Türkiye’de ulusal gelirin %20’sini bu bölge saÄŸlamaktadır.  

Tarım ürünleri içinde tahıllar başta gelir. Türkiye genelinde tahıla ayrılan toprakların yarıya yakını bu bölgededir. Yer şekilleri ve iklim koşulları tahıl tarımını öne çıkarır. Düzlüklerin geniş yer kaplaması makineli tarımı kolaylaştırmıştır.  

Bölgenin sulanabilen bölümlerinde şeker pancarı tarımı yapılır. Buğday, şeker pancarı ve elmanın en fazla üretildiği bölgedir. Şeker pancarının özellikle Konya, Ankara, Eskişehir, Kayseri ve Niğde gibi şeker fabrikalarının bulunduğu yerlerde ekimi yapılır.  

Ä°lkbahar yağışı ve yaz kuraklığı tahıla uygun ortamı oluÅŸturmuÅŸtur. Türkiye’nin tahıl ambarıdır. Sulanabilen arazinin azlığı buÄŸday ekim alanlarının geniÅŸ olmasına yol açmıştır. Bölgede buÄŸday nadas yöntemiyle yetiÅŸtirilir. Alan bakımından nadasa bırakılan toprakların en fazla olduÄŸu bölgemizdir. Bölgede yaz kuraklığının erken baÅŸlaması sebze türü bitkiler üzerinde olumsuz etki yapar.

HAYVANCILIK  

İç Anadolu Bölgesi’nde yaygın olarak bozkırların görülmesi küçükbaÅŸ hayvancılığın geliÅŸmesine neden olmuÅŸtur.  Bölgede Ankara ve EskiÅŸehir çevresinde tiftik keçisi yaygınlaşırken diÄŸer yörelerde daha çok koyun beslenir. KüçükbaÅŸ hayvanlardan elde edilen yün ve tiftik, dokumacılığı teÅŸvik etmiÅŸtir  

SANAYİ 

Bölgede önemli ulaşım yollarının geçtiği Yukarı Sakarya Bölümü sanayinin en fazla geliştiği bölümdür.  

EskiÅŸehir’de: Lokomotif, besin, motor, çimento ve inÅŸaat malzemeleri sanayii,  

Ankara’da : Dokuma, besin, tarım araçları, çimento ve mobilya sanayii,  

Konya’da : Tarım araçları, besin, motor, çimento, süt ürünleri ve inÅŸaat malzemeleri sanayii,  

Kayseri’de : Halıcılık, meyve suyu, pamuklu dokuma, pastırma ve sucuk üretim merkezleri  

Kırıkkale’de : Orta Anadolu petrol rafinerisi, silah fabrikası, demir -çelik endüstrisi  

Sivas’ta : Besin, yem, çimento endüstrisi ile dev­let demir yollarının bakım tesisleri bulunur.

YERALTI Z ENGÄ°NLÄ°KLERÄ°

Bölgenin önemli yeraltı zenginlikleri, linyit, krom, lületaşı, tuz ve bor mineralleridir.

Krom : EskiÅŸehir, Kayseri ve Sivas’ta çıkarılır.

Kayatuzu : Kırşehir ve Çankırı dolaylarında çıkarılır.  

Linyit: Sivas ve EskiÅŸehir’de çıkarılır.  

Çinko ve Demir: Kayseri’de çıkarılır.

Civa: Konya Sarayönü’nde 

Tuz:Tuz Gölü’nden elde edilir.

Lületaşı:EskiÅŸehir’de çıkarılmaktadır. Hediyelik eÅŸya yapımında kullanılır.

Turİzm  

Bölgenin önemli turistik yerleri peribacaları, Ihla­ra vadisi, Derinkuyu’daki yeraltı kentleri (Kapadokya) dir. Konya’daki Selçuklu eserleri, Mevlana türbesi ve çeÅŸitli yerlerdeki antik hitit kentleri önemli turistik deÄŸerlerdir.  

Bölgede sağlık turizmi de gelişmiştir. Özellikle Eskişehir, Ankara, Konya, Niğde, Kayseri illerinde kaplıcalar bulunmaktadır. Bu yerleşim merkezlerinde bu maksatla kurulmuş dinlenme ve konaklama tesisleri yer alır.  

Bölgedeki Erciyes ve Elmadağ kayak turizmi açısından gelişmiş yerlerdir.  

Bölgede özellikle Ankara’da bulunan Anıtkabir, Atatürk müzesi, Etnografya müzesi insanların en sık uÄŸradıkları yerler arasında yer almaktadır.  

İç Anadolu’da her yıl gerçekleÅŸtirilen, Kayseri Ana­dolu Fuarı ile Konya Fuarı baÅŸlıca turizm ve ticaret etkinliklerindendir.  

iç Anadolu Bölgesi’nde, BoÄŸazköy Alacahöyük Milli Parkı, Göreme Tarihi Milli Parkı ve Yozgat Çamlığı Milli Parkı gibi tarihi ve doÄŸal yönden korumaya alınmış turizm alanları da bulunmaktadır.  

BÖLÜMLERİ

İç Anadolu Bölgesi dört bölüme ayrılır:  

Konya Bölümü  

Bölgenin ortasında geniÅŸ bir kapalı havzadır. Bura­da büyük ovalar, plato düzlükleri, Tuz Gölü, AkÅŸehir ve Eber gölleri ile KaracadaÄŸ ve KaradaÄŸ volkanik daÄŸları bulunur. Türkiye’nin en kurak bölümüdür. Nüfus bakımından bölgenin en tenha bölümüdür. Halk tarım ve hayvancılıkla uÄŸraşır. Ãœlkemizin en önemli tahıl alanlarından birisidir. Konya, Aksaray ve Karaman bölümde yer alan illerdir.  

YUKARI SAKARYA BÖLÜMÜ 

Bölgenin kuzeybatı kısmını meydana getirir. Orta Kızılırmak boylarından İçbatı Anadolu’ya kadar uzanır. Yer ÅŸekilleri daha engebeli, iklimi biraz daha nemlidir.

Yıllık yağışlar 400 mm civarındadır. İklim ve ula­şım koşullarının elverişli olması nedeniyle, böl­genin en yoğun nüfuslu bölümüdür. Bölge nüfusunun yarıya yakını bu bölümdedir.

Batı Anadolu’yu iç bölgelere baÄŸlayan yolların geçtiÄŸi önemli bir yerdedir. Bölümde EskiÅŸehir ve Ankara illeri yer alır.

ORTA KIZILIRMAK BÖLÜMÜ 

İç Anadolu’nun, Çankırı’dan Toroslar’a kadar uzanan, içine Kızılırmak yayını alan kısmıdır. Alan bakımından bölgenin en büyük bölümüdür. Kuzey kesimi daha engebelidir.Güney kesiminde plato ve ova düzlükleri yaygındır. Ortada ise geniÅŸ Kızılırmak platosu bulunur. Erciyes volkanik dağı bu bölümde yer alır.

Tarım alanlarının oranı verimli volkanik topraklarla kaplı güney kesimden daha yüksektir. İç Anadolu’da kırsal nüfus yoÄŸunluÄŸunun en fazla olduÄŸu bölümdür. Kayseri, NiÄŸde, NevÅŸehir, KırÅŸehir, Yozgat ve Kırıkkale bölüm içinde yer alan illerdir.

Bu bölüm Kızılırmak’ın, Karadeniz Bölgesi ile DoÄŸu Anadolu arasına sokulan yukarı çığırını kaplar. İç Anadolu’nun en küçük, en engebeli bölümüdür.  

Dağlarla kuşatılmış bir havza görünümündedir. Engebeli olduğu için tarım alanlarının oranı daha düşüktür. Nüfusu seyrek, kentleşme oranı düşüktür. Bölgenin kışın en soğuk bölümü burasıdır. Bölümde Sivas ili bulunmaktadır.  

Alıntıdır…

CoÄŸrafÄ° Konumu

Bölge, Türkiye’nin kuzeyindedir. İsmini kuzeyindeki Karadeniz’den alır. Bölge, doğuda Gürcistan sınırından başlayarak, batıda Sakarya Ovası ile Bilecik’in doğusunda kadar uzanır.

Türkiye yüzölçümünün % 18′ine sahip olan bölge, bu oranla yüzölçüm bakımından üçüncüdür. DoÄŸu - batı istikametinde en uzun olan bölgemizdir. Bölge, batıdan doÄŸuya doÄŸru yaklaşık 1400 km lik uzunluÄŸa, kuzey - güney istikametinde ise 100 - 200 km arasında deÄŸiÅŸen geniÅŸliÄŸe sahiptir.

YERYÜZÜ ŞEKİLLERİ

Bölgenin yeryüzü şekillerini III.jeolojik devirde Alp kıvrımları sonucu oluşan doğu- batı yönündeki Kuzey Anadolu Dağları ile bu dağlar arasındaki oluklar oluşturmaktadır.

Batıda üç kuşak halinde uzanan bu dağlar kuzeyden güneye doğru; Küre, Bolu-Ilgaz ve Köroğlu dağları şeklindedir. Ortada Canik Dağları ve Doğuda ise iki kuşak halindedir. Bunlar; kuzeyde Giresun-Rize Dağları, güneyde ise Mescit, Kop ve Çimen dağları şeklindedir. 

 Karadeniz  boyunca  uzanan  daÄŸların yükseltileri batıda 2000 m  civarında olup, Orta Karadeniz’de 1000  m’ye kadar inmekte, doÄŸuda ise yükselti 4000 m’ye çıkmaktadır (en yüksek yer Rize’de Kaçkar dağıdır).  

DAÄžLARIN KIYIYA PARALEL UZANMASI SONUCUNDA

•  Kıyılar fazla girintili - çıkıntılı deÄŸildir. Küçük koylar hariç, kıyılarda önemli girinti ve çıkıntı yoktur. Bu nedenle Sinop limanı dışında, büyük gemileri barındıracak doÄŸal limandan yoksundur..
• Güçlü dalgalar, kıyıda falez oluÅŸumuna neden olur. Kıyılar boyuna kıyı tipi özelliÄŸini taşır. Kızılırmak ve YeÅŸilırmak aÄŸzında oluÅŸan deltalar  dışında, kıyı çoÄŸu yerde diktir.
• Bölgenin kuzeye bakan yamaçlarında, yamaç yağışları artmıştır.
•  Kıyı kesim ile iç kesim arasında önemli iklim farklılıkları ve buna baÄŸlı olarak da tarımı      yapılan ürün çeÅŸidinde deÄŸiÅŸiklikler görülmektedir.
• Yağış ve eÄŸimin fazla olması, zeminde killi toprağın bulunması, bölgede heyelanlara yol açar. Heyelan olayının en fazla görüldüğü bölgemizdir.
• DaÄŸların yükselti ve doÄŸrultusu, ulaşım, iklim ve tarımsal faaliyetleri de etkiler. Orta Karadeniz dışında ulaşım Zigana (Kalkanlı) ve Kop geçitler  gibi önemli geçitlerden saÄŸlanmıştır. Zigana geçidi Trabzon’un geliÅŸmesine neden olmuÅŸtur.
•  Sinop, doÄŸal limana sahip olduÄŸu halde, daÄŸların ulaşımı zorlaÅŸtırması nedeniyle diÄŸer liman kentleri kadar geliÅŸmemiÅŸtir
  • .
  • DaÄŸların kıyıya paralel olması tarım alanlarını sınırlandırmıştır. DaÄŸlarda eÄŸimin fazla olması makineli tarımı zorlaÅŸtırmıştır. Bölgede hayvan ve insan gücüne halâ ihtiyaç duyulmaktadır.
  •  DaÄŸların geniÅŸ yer kaplaması büyük kentlerin kurulmasını önlemiÅŸ, kentlerin kıyıda birbirine  yakın ve küçük olmasına yol açmıştır.
    •  

• DaÄŸların kıyıya paralel olması tarım alanlarını sınırlandırmıştır. DaÄŸlarda eÄŸimin fazla olması makineli tarımı zorlaÅŸtırmıştır. Bölgede hayvan ve insan gücüne halâ ihtiyaç duyulmaktadır.
•  DaÄŸların geniÅŸ yer kaplaması büyük kentlerin kurulmasını önlemiÅŸ, kentlerin kıyıda birbirine  yakın ve küçük olmasına yol açmıştır.
  •  

TOPRAK

Bölgede, iklime bağlı olarak asit tepkime (reaksiyon) gösteren, koyu renkli, humus bakımından zengin yıkanmış çeşitli topraklar bulunur. Kuzey Anadolu Dağları’nın fazla yağış alan kuzey yamaçlarında boz ve esmer renkte kireçsiz orman toprakları yaygındır. Toprak yüzeyinde kimyasal reaksiyonun fazla olması, toprak katmanlarının kalınlaşmasını kolaylaştırır. Aynı dağların güneye bakan yamaçlarında yağışın azalması ve güneş radyasyonunun artmasıyla kireçli kahverengi orman toprakları bulunur. Batı Karadeniz Bölümü’nde de podzol topraklarına rastlanır.

AKARSU ve GÖLLERİ

Bölgenin en önemli akarsuları, Çoruh( Türkiye’nin en hızlı akışlı akarsuyudur), YeÅŸilırmak, Kızılırmak, Bartın(Ãœzerinde ulaşımın yapılabildiÄŸi tek akarsuyumuzdur) ve Yenice  (Filyos) çayları ile bir bölümü bölgede yer alan Sakarya’dır. 

Kaynağını dağ sıralarının denize dönük yamaçlarından alan akarsular bol yağış ve eğim nedeniyle, gürdür. Ancak küçük  dereler halindedir.  

Bölgede göller az ve küçüktür. BaÅŸlıcaları; Tortum, Sera, Abant ve Yedigöller (heylan set gölleri), Uzungöl (alüvyon set gölü)’dür.

 

İKLİM ve BİTKİ ÖRTÜSÜ

Bölgede  Karadeniz iklim şartları etkilidir. Her mevsim yağışlıdır. Yıllık sıcaklık farkı azdır. Yazları serin, kışları ılıktır.

Türkiye’nin en fazla yağış alan bölgesi Karadeniz’dir. Ä°l olarak Rize (2400 mm)en fazla yağış alan ilimizdir ( Sebebi güneyindeki yüksek daÄŸların hakim rüzgar yönüne dik olmasıdır.)  Yıllık yağış miktarı 1500 mm kadardır.

Dağlar kıyı kesimin nemli havasının iç kısımlara geçmesini  engeller Bölgenin kıyı ile iç kesimleri arasında önemli iklim farkları görülür.

Kıyıdan iç kesimlere doğru gidildikçe hem yağış oranı azalmakta, hem de karasallık nedeniyle sıcaklıklar düşmektedir. Karasal iklimin görüldüğü yerlerde yazlar sıcak, kışlar soğuk ve kar yağışlıdır.

DaÄŸların yükselti ve doÄŸrultusu nedeniyle Orta Karadeniz’de denizel iklimin yayılma alanı, DoÄŸu ve Batı Karadeniz’e oranla daha geniÅŸtir. 

Orta Karadeniz Bölümü’nde  daÄŸların iç kısımlardan baÅŸlaması nedeniyle yağış miktarında azalma görülür. Yıllık yağış 700 mm’ye kadar iner. Batıya doÄŸru yağışlar tekrar artış gösterir, yıllık 1000 mm’yi geçer.

DoÄŸu  Karadeniz’in kıyı kesiminde kış sıcaklık ortalamaları fazla düşmediÄŸinden burada narenciye (turunçgiller) tarımı yapılabilmektedir.

Bölgede dağların denize bakan yamaçları bol yağış aldığından gür ormanlarla kaplıdır. İç kısımlara gidildikçe soğuğa dayanıklı ağaç türleri ile bozkırlar bitki örtüsünü oluşturur. Kıyıdan yamaç boyunca yükseldikçe sıcaklığın düşmesine bağlı olarak bitki örtüsünün değiştiği görülür. Kıyıdan 800 metre yüksekliğe kadar olan alanda yayvan yapraklı ağaçlar, 800 - 1500 metre arasında karışık yapraklı ,1500-2000 metreye kadar olan alanda iğne yapraklı ağaçlar, 2000 metreden sonra ise dağ çayırları görülmektedir.

Bölgenin yağış dağılışında hakim rüzgâr gönü ile yamaçların konumu ve yükseltisi en önemli etkenlerdir. Batı Karadeniz ile DoÄŸu Karadeniz’in yıllık ortalama yağış miktarının Orta Karadeniz’den fazla olmasında; Batı ve DoÄŸu Karadeniz’de kıyının hakim rüzgâr yönüne dik uzanması ve yükseltinin artması rol oynar. Kıyılardaki yağış miktarının fazla ve düzenli oluÅŸuna baÄŸlı olarak; Akarsuların debileri yüksektir.

NÃœFUS VE YERLEÅžME

Bölgede 2000 nüfus sayımına göre 8 439 213 kişi yaşamaktadır. Nüfus yoğunluğu Türkiye ortalamasının altındadır. Fakat Orta ve Doğu Karadeniz bölümlerinin özellikle kıyı kesimlerinde nüfus yoğunluğu fazladır.

kişi yaşamaktadır. Nüfus yoğunluğu Türkiye ortalamasının altındadır. Fakat Orta ve Doğu Karadeniz bölümlerinin özellikle kıyı kesimlerinde nüfus yoğunluğu fazladır.

Doğal koşullar nedeniyle nüfusun büyük bölümü kıyıda toplanmıştır. İç kısımlar kıyılar kadar yoğun nüfuslu  değildir. 

Kıyı ovaları, maden ve endüstri bölgeleri yoğun nüfusludur. Bölgede doğal koşullar nedeniyle şehirleşme oranı düşüktür.

Bölge nüfusunun  yaklaşık %70′i kırsal kesimde oturur. Türkiye genelinde en fazla kırsal nüfusa sahip bölgedir. En önemli ÅŸehir merkezleri kıyı ÅŸeridindedir. Bunlar Samsun, Zonguldak ve Trabzon’dur. Bölgedeki  tarım alanlarının sınırlı oluÅŸu,  hızlı nüfus artışı, endüstrinin geliÅŸmemesi, açık deniz balıkçılığının yapılamayışı, bölgeden diÄŸer  bölgelere (özellikle Marmara’ya) yoÄŸun göçlere neden olmaktadır.

DiÄŸer bölümler göç verirken Batı Karadeniz göç almaktadır. Sebepleri: EreÄŸli-Zonguldak taÅŸkömürü havzalarının varlığı, Karabük ve EreÄŸli’de demir -çelik endüstrisinin geliÅŸmesidir. 

Orta Karadeniz Bölümü dışında iç kesimler seyrek nüfusludur. Orta Karadeniz’de ise, küçük ovaların iç kesimlerde de yer alması nüfusun kıyı ile dengelenmesini saÄŸlamıştır. 

Bölgede  iç kesimlerde toplu, kıyıda dağınık yerleşme  görülür. Yurdumuzda  dağınık yerleşmenin en fazla görüldüğü bölge Karadeniz Bölgesi , bölüm ise Doğu Karadeniz Bölümüdür.Bu durum yağışın bol, arazinin engebeli olması ve tarım alanlarının dağınık olmasından kaynaklanır

Tarım

Kış mevsiminde  DoÄŸu  Karadeniz’de kış ılıklığı fındık, çay, turunçgil, zeytin gibi ürünlerin yetiÅŸmesini kolaylaÅŸtırmıştır. İç bölgelerde yağış azlığı orman örtüsünün azlığına, tahıl ve ÅŸekerpancarı gibi ürünlerin öne çıkmasına yol açar. Bölgede çalışan nüfusun %70′i geçimini tarımdan saÄŸlamaktadır. En verimli tarım arazileri kuzeye bakan yamaçlarda görülür.

Bölgede  Yetişen  Başlıca Tarım Ürünleri

Fındık : Trabzon, Giresun ve Ordu baÅŸlıca üretim alanlarıdır. Türkiye toplam üretiminin % 83′ü bölgeden karşılanır.

Çay  : Giresun’dan Gürcistan’a kadar olan kıyı ÅŸeridinde yetiÅŸtirilir. Rize çevresinde yoÄŸunlaşır. Türkiye toplam çay üretiminin %100′ü bu bölgeden karşılanır. Tabii ekim alanı en dar olan ürünlerimizdendir.

Tütün : Daha çok Orta Karadeniz Bölümü’nde (Samsun, Amasya ve Tokat çevresi) yetiÅŸtirilir. Ayrıca Batı Karadeniz’de Düzce dolaylarında da üretimi yapılır. Türkiye toplam tütün üretiminin %15′i bölgeden karşılanır.

Mısır : Bütün kıyı boyunca yetiştirilir. Halkın temel besin maddesi olduğu için bölge ticaretinde önemi yoktur.

Elma : Bölgede Amasya başta olmak üzere Kastamonu ve Tokat çevresinde yetiştirilir.

Şekerpancarı: Amasya, Tokat, Kastamonu çevresinde tarımı yapılmaktadır.

Keten-kenevir: Kastamonu başta olmak üzere Sinop, Zonguldak çevresinde tarımı gelişmiştir.

Soya Fasulyesi: Ordu- Giresun çevresinde tarımı yapılmaktadır.

Zeytin: Soğuktan korunmuş Çoruh vadi oluğunda ( Artvin -Yusufeli) tarımı yapılır.

Turunçgiller: Kış ılıklığı sebebiyle Rize çevresinde tarımı yapılır.

Kivi: Son yıllarda Rize ve Trabzon çevresinde tarımı yapılmaya başlamıştır.

Hayvancılık

Bölgede hayvancılık faaliyeti önemli bir ekonomik etkinliktir. Kıyı kesiminde bitki örtüsünün gür olması, yüksek dağ çayırlarının bulunması ve arazinin engebeli olması ve nemli iklim nedeniyle büyükbaş hayvancılık yapılır.

Bölgenin kuzeyindeki Karadeniz, balık potansiyeli bakımından  zengindir. Türkiye balık üretiminin yaklaşık % 80′i Karadeniz’den karşılanır. Son  yıllarda aşırı avlanma ve denizin kirlenmesi nedeniyle balık üretiminde düşme görülmüştür. Karadeniz’de 200 m den daha derinlerde zehirli gazlar sebebiyle canlı hayatı yoktur.

Küçükbaş  hayvancılık bölgenin iç kesimlerindeki ovaların kenarlarında yaygındır.  

Arıcılık faaliyetleri de bölgede gelişmiştir. Özellikle Rize-Anzer yöresinin balları çok ünlüdür.  

SANAYÄ°

Demir - çelik  : DivriÄŸi (Sivas)’den çıkarılan demir cevheri, Samsun limanı vasıtasıyla taşınarak Karabük ve EreÄŸli’deki fabrikalarda iÅŸlenir.

Bakır  : Murgul (Artvin)’daki bakır cevheri, bu yörede kurulan bakır fabrikasında iÅŸlenir. Küre (Kastamonu)’de çıkarılan bakırlar ise Samsun bakır iÅŸletmelerinde iÅŸlenir ( Sebebi Samsun’un iç kesimlere olan baÄŸlantısının kolay saÄŸlanmasıdır).

Åžeker  : Karadeniz Bölgesi’nde üretilen ÅŸekerpancarı Turhal (Tokat), Suluova       (Amasya) ve Kastamonu ÅŸeker fabrikalarında iÅŸlenir.

Tütün  : Karadeniz’in, özellikle Orta Karadeniz Bölümü’nün tütünleri, Samsun ve Tokat’taki sigara fabrikalarında iÅŸlenir.

Fındık İşleme  : Giresun çevresinde gelişmiştir.

Çay  : Rize ve yöresinde toplanmıştır.

Kağıt  : Aksu ( Giresun), Çaycuma (Zonguldak) ve Taşköprü (Kastamonu) da bulunmaktadır.

Kereste-tomruk :  En fazla Batı Karadeniz Bölümünde gelişmiştir ( Sinop, Bartın, Zonguldak, Bolu, Düzce ve Kastamonu çevresinde).

Bölge, maden kömürü, bakır, orman ve deniz ürünleri, çay, fındık, tütün, demir - çelik, keten - kenevir, pirinç, soya fasulyesi bakımından ülke ekonomisine önemli bir katkı sağlar.  

Yer ÅŸekillerinin ulaşımı engellemesi, doÄŸal limanlardan yoksun olması, ana ulaşım yollarına sapa kalması. Karadeniz Bölgesi’nin geliÅŸimini yavaÅŸlatmıştır.

YERALTI ZENGÄ°NLÄ°KLERÄ°

Taşkömürü  : Ereğli - Zonguldak havzasından çıkarılır. Önemli bir kısmı demir-çelik üretiminde enerji kaynağı olarak  kullanılır. Ayrıca Çatalağzı Termik Santralinde de taşkömürü kullanılmaktadır. 

Bakır : Murgul (Artvin), Küre (Kastamonu)’de çıkarılmaktadır.

Linyit : Merzifon (Amasya) ve Havza (Samsun) çevresinden çıkarılmaktadır.

Manganez: Demirin sertleştirilmesinde kullanılır. Zonguldak-Ereğli ve Artvin-Borçka çevresinde çıkarılır.

TURÄ°ZM

Karadeniz  Bölgesi’nin turizm potansiyellerinin başında  tabii güzellikler gelir. Karadeniz kıyıları çok çeÅŸitli bitki ve aÄŸaçlar ile bunların oluÅŸturduÄŸu manzaralara sahiptir. Yaylacılık faaliyetleri son yıllarda geliÅŸen turizm  faaliyetlerinden biridir. Bolu Kartalkaya’da  ve Ilgaz DaÄŸları’nda kış turizmi yaygındır. Abant gölü ile Yedigöller çevresindeki sayfiye yerleri, Bolu, Düzce, Kızılcahamam  kaplıcaları, Amasra, Cide, Sinop Trabzon (Sümela Manastırı) ve Amasya’da  (Kral  mezarları) yer alan tarihi eserler Karadeniz Bölgesi’nin turizm potansiyellerini oluÅŸturur.

Çoruh nehrinde rafting yapılmaktadır.

Her mevsim yağışlı olmasından dolayı deniz turizmi gelişmemiştir.

BÖLÜMLERİ

DOĞU KARADENİZ BÖLÜMÜ

En fazla yağış alan, kıyı ile iç kesim arasında farklılığın en fazla olduğu bölümdür.

Heyelan olayının en fazla olduğu bölümdür.   

Tarımda makinalaşmanın en az geliştiği bölümdür.

Kırsal nüfusun ve dağınık yerleşme şeklinin  en fazla olduğu bölümdür.

Bölümün  en geliÅŸmiÅŸ kentleri Rize ve Trabzon’dur. DoÄŸu  Karadeniz’in Türkiye ekonomisine en önemli katkıları tarım alanındadır.  

ORTA KARADENİZ BÖLÜMÜ

Melet çayından Sinop’un doÄŸusuna kadar uzanır. DoÄŸu Karadeniz Bölümü’ne göre güneye daha fazla sokularak Tokat ve Çorum  illerinin büyük bölümleri ile Amasya ilinin tamamını içine alır.

Yer ÅŸekilleri DoÄŸu ve Batı Karadeniz’e oranla daha sadedir. DaÄŸların yükseltisi azalmış ve daÄŸlar içeriye çekilmiÅŸ durumdadır. Bunun sonucunda tarım alanları ve ulaşım çok geliÅŸmiÅŸtir. En geliÅŸmiÅŸ ÅŸehri Samsun’dur.  

 Bölgenin en az yağış alan, kıyı ile iç kesim arasında farklılığın en az olduğu bölümdür.

Türkiye ekonomisine katkısı daha çok tarım alanındadır.

BATI KARADENİZ BÖLÜMÜ

Kızılırmak deltasının batı kenarından baÅŸlayıp Adapazarı ve Bilecik’in doÄŸusuna kadar uzanır. Bölüm genel olarak daÄŸlıktır.

En geliÅŸmiÅŸ ÅŸehri Zonguldak’tır. Orman ürünleri ve ormancılık önemli gelir kaynağıdır. Bolu ve Düzce çevresinde çok sayıda kereste fabrikası bulunmaktadır. Zonguldak çevresi maden çıkarımı, EreÄŸli -Karabük çevresi maden iÅŸletmeleri ile Türkiye ekonomisine önemli katkıda bulunur.  

 Batı Karadeniz’in en önemli katkısı ise maden çıkarma ve iÅŸleme alanındadır.

Alıntıdır…

CoÄŸrafÄ° Konumu

Marmara Bölgesi ülkemizin kuzeybatı köşesinde yer alır. Ãœlke yüz ölçümünün %8,5′i ile altıncı büyük bölgemizdir. Yaklaşık olarak 66.000 km²  alan kaplar. Karadeniz, Marmara ve Ege olmak üzere üç denize komÅŸudur. Ä°stanbul ve Çanakkale boÄŸazları bu bölgede yer alır. Hem  Asya, hem de Avrupa kıtasında yer alır.

Yeryüzü Şekİllerİ

Türkiye’nin ortalama yükseltisi en az olan bölgesidir. Marmara Bölgesi’nin en önemli yükseltisini, güneyde Samanlı DaÄŸları, Trakya kesiminde Karadeniz boyunca uzanan Yıldız DaÄŸları ve güneydeki Uludağ  oluÅŸturur. Bu daÄŸlar orta yükseltidedir. Bölgenin en yüksek dağı ise 2543 metre ile UludaÄŸ’dır. Bölgenin en önemli düzlükleri ise Trakya’daki Ergene Havzası, Anadolu yakasındaki Sakarya ve Bursa ovaları ile güneydeki geniÅŸ plato alanlarıdır.

Yer şekillerinin sade olması nedeniyle ulaşım kolaydır. Güney  Marmara   kıyıları girintili - çıkıntılıdır. Erdek, Bandırma, Gemlik ve İzmit körfezleri önemli girintilerdir. Kapıdağ Yarımadası tombolo özelliği gösterir. Kuzey kıyıları dik yalıyarlardan (falezler) meydana   geldiği için bu kıyılarda fazla girinti – çıkıntı yoktur. Boğazlar, eski akarsu yataklarının daha sonra sular altında kalması ile oluşmuş ria tipi kıyı özelliği gösterir.

TOPRAK

Trakya’nın kuzeyinde, Kocaeli Yarımadası’nda, Güney Marmara’nın doğusu ve güneyinde, asitli, koyu renkli ve organik madde bakımından zengin topraklar bulunur. Ergene çayı havzası ile Güney Marmara Bölümü’ndeki ovalarda vertisol topraklar, Trakya’nın batısı Gelibolu ve Biga Yarımadası çevresinde ise rendzina adı verilen kireçli topraklar yer alır.

Akarsu ve Göllerİ

Sakarya’nın aÅŸağı kesimi, Meriç nehri, Susurluk ırmağı,   baÅŸlıca akarsuları oluÅŸtururlar. Bölgenin yükseltisinin az olması, akarsuların akış  hızını azaltır. Bu nedenle bölge akarsularının enerji potansiyeli azdır. Ayrıca akarsuların yatak derinliklerinin azlığı ve yüzey  ÅŸekillerinin elveriÅŸli olmaması, baraj yapımını zorlaÅŸtırır. Bu nedenle Marmara Bölgesi’nin, hidroelektrik üretimindeki payı azdır.

 

Marmara  Bölgesi’nin Anadolu yakasında yer alan akarsuları kıyıda delta oluÅŸturamaz. Çünkü.Döküldükleri yerlerde kıyı akıntıları fazladır.

Yatak eğimlerinin az olmasına bağlı olarak taşıdıkları alüvyonların büyük bir bölümünü alçak kıyı ovalarında bırakmışlardır.

Bölgedeki Manyas, Ulubat , İznik ve Sapanca gölleri tektonik kökenlidir. Büyük ve Küçük Çekmece ve   Durusu (Terkos) gölleri ise kıyı set gölüne örnektir.

 

İklİm ve Bİtkİ Örtüsü

Marmara  Bölgesi ikliminin en önemli özelliği bir geçiş iklimi karakteri göstermesidir. Bölgeye ortalama 600 - 700 mm   yağış düşmektedir.

 

Yıllık ortalama sıcaklığı ise 15-16 °C dir. 

 Trakya’da  karasal  iklim özellikleri görülür. Yıldız DaÄŸları Karadeniz’in nemli havasının iç kısımlara girmesini engeller. Balkanlar üzerinden gelen nemli hava kütlesi, nemini Balkan DaÄŸları’nda bıraktığından, Trakya’ya nemden yoksun ve kuru olarak eserler.

 

Balkanlar’dan gelen hava kütleleri Marmara Denizi üzerinden geçerken nem alır. Bu nemi Güney Marmara  kıyılarına taşır. Dolayısıyla Güney Marmara’nın denizel iklime sahip olmasını saÄŸlar.

Yıldız DaÄŸları’nın Karadeniz kıyılarına bakan bölümü  hariç Trakya’nın tabii bitki örtüsü bozkırdır.

Kocaeli platosunda bozulmuş Karadeniz iklimi görülür. Yazlar Karadeniz iklimine göre daha sıcak, kışlar daha soğuktur. Yazlar yağışlı olmakla beraber, maksimum  yağış kışın düşer. Bölgede Karadeniz kıyıları boyunca ormanlar görülür.

 

Güney Marmara’da  kışların ılık geçmesi zeytin yetiÅŸtirilen alanların yaygınlaÅŸmasını saÄŸlamış, yazların sıcak ve kurak geçmesi pamuk tarımını kolaylaÅŸtırmıştır.

Bol yağış alan yerler ormanlarla kaplı iken, yağış miktarının azaldığı yerlerde stepler görülür. Kuzey Marmara’da  ormanlar, Trakya’da stepler, Güney Marmara’da ise maki bitki örtüsü yaygındır

Marmara  Bölgesi Türkiye ormanlarının % 13′üne sahiptir. Bölgeler arasında orman oranı bakımından 4. sırada yer alır.

 

Nüfus ve Yerleşme  

Bölge küçük olmasına karşın nüfusu en fazla olan bölgemizdir. Nüfus yoğunluğu  Türkiye ortalamasının üstündedir.  

Kent nüfusu en fazla olan bölgemizdir. Nüfusun özellikle yoÄŸunluk kazandığı yer Çatalca - Kocaeli Bölümü’dür. Sanayi sektöründe çalışan nüfusun en fazla olduÄŸu bölgemizdir. DiÄŸer bölgelerden en fazla göç alan bölgemizdir.

Bursa, tarım, sanayi ve turizmin geliştiği ülkemizin beşinci büyük kenti konumundadır. Adapazarı, gelişmiş sanayisi ve verimli tarım alanlarıyla yoğun nüfusludur. Balıkesir, Çanakkale, Edirne ve Tekirdağ orta nüfuslu kentlerdir.  Bölgede en seyrek nüfuslu bölüm Yıldız dağları bölümüdür. Sebebi; yer şekillerinin engebeli olmasıdır.

Tarım

Türkiye’de bölge yüzölçümüne göre, ekili - dikili alanın en fazla olduÄŸu bölge Marmara Bölgesi’dir. Buna  yol açan faktör, arazinin fazla engebeli olmaması, düzlüklerin geniÅŸ yer kaplaması ve makineli tarımın yaygın olmasıdır. Bölgede tarımın geliÅŸmesinde ulaşım kolaylığı, sulamanın yaygınlığı, tüketici nüfusun fazla olması rol oynar.

 Bölgede  aynı anda,  üç değişik iklim tipinin görülmesi, tarım ürün çeşidini artırmıştır.  

Marmara   Bölgesi’nde ekili dikili alanların oranının fazla olmasına karşın, bölgenin nüfusunun fazla olması diÄŸer bölgelerden de tarım ürünü almasına neden olur.  

Bölgede  yetİştİrİlen başlıca tarım ürünlerİ

Zeytin  : Bölgenin özellikle Akdeniz iklimi etkisi altındaki güney   kıyılarında yetiştirilir.  Özellikle Gemlik zeytinleri ülkemizin en kaliteli sofralık zeytinlerini oluşturur.

Pamuk  : Bölgede yaz yağışlarının azaldığı güney kesimde  özellikle Balıkesir yöresinde yetiştirilir.

Tütün  : Bölgenin çeşitli yörelerinde üretimi yapılmakla beraber, kaliteli tütünler Adapazarı ovasında yetiştirilir. 

AyçiçeÄŸi : Türkiye’de en yoÄŸun olarak bu bölgede yetiÅŸtirilir. Özellikle Trakya’nın iç kısımlarında Ergene  Havzası ‘nda yetiÅŸtirilmektedir. 

Şeker pancarı : Şeker fabrikalarının bulunduğu Alpullu, Adapazarı ve Susurluk çevresinde sulanabilen alanlarda üretilir.

Buğday  : Bölgenin hemen hemen her tarafında yetiştirilir. Çeşitli endüstri bitkileri ile (özellikle şekerpancarı) nöbetleşe ekilir.Bölgeye düşen  ortalama yağışın yeterli olmasından dolayı sulanamayan, topraklarda da ekimi yapılmaktadır. 

Pirinç : Ülkemiz pirincinin yarıdan fazlası bu bölgeden elde edilir. Özellikle Ergene ve Meriç ırmağı çevresinde yetiştirilmektedir.

Mısır: Özellikle DoÄŸu Marmara ve Trakya’da yetiÅŸtirilmektedir.

Bölgede  çeşitli tarım ürünleri yetiştirilmesine hatta bazı ürünlerde önde olmasına karşın, diğer bölgelerden ürün alır. Çünkü göçlerle nüfusu hızla artmakta, üretim yetersiz kalmaktadır.

Meyvecilik:  Bölgede meyvecilik çok gelişmiştir. Özellikle Bursa çevresinde çilek, elma , armut, kiraz, şeftali ve kestane üretimi oldukça fazladır.

 

Hayvancılık

 

Hayvancılık

 

Bölgede hayvancılık büyük ölçüde besicilik ve ahır hayvancılığı şeklindedir. Ahır hayvancılığının gelişmesinde, tüketici nüfusun fazlalığı ve pazarlama sorununun çözülmüş olması gösterilebilir. Bununla beraber bölgede  yer şekillerinin ve iklim şartlarının elverişliliği de etkilidir. Bölgede makineli tarımın yaygın olması mera ve otlakların daralmasına yol açmıştır.

Bölgede  ahır hayvancılığının yanında mera hayvancılığı da yaygındır. Yıldız Dağları çevresi ile Tekirdağ, Balıkesir ve Çanakkale dolayında mera hayvancılığı yaygındır.  

İstanbul ve çevresinde kümes hayvancılığı, Bursa , Gemlik, Bilecik çevresinde  ipekböcekçiliği yapılmaktadır. Ayrıca özellikle boğazlarda balıkçılık yoğun olarak yapılmaktadır. Balıklar mevsime göre sıcak denizlerden soğuk denizlere, soğuk denizlerden sıcak denizlere göçerler. Bu göçlerin yapıldığı boğazlar balıkçılığa elverişli alanları oluşturur.

SanayÄ°

Ekonomik yönden en gelişmiş bölgemizdir. Sanayi kesiminde  çalışan işçilerin yarıya yakını, sanayi ürünlerinin üçte birinden fazlası bu bölgeden elde edilir. Sanayinin en çok geliştiği bölgedir.

Bölgede Sanayinin Gelişmesinde;

 

•  Hammadde  temininin kolay olması,

•  Hinterlandının geniş olması,

•  Ulaşım   kolaylığı,

•  İşgücünün fazla olması,

•  Pazarlama  kolaylıkları,

•  Tüketici nüfusun fazla olması, etkili olan faktörlerdir.

Türkiye’de üretilen enerjinin 1/3′ü Marmara Bölgesi’nde tüketilir. Ãœlkemizin en büyük sanayi kuÅŸağı bu bölgede Ä°stanbul - Adapazarı arasında bulunmaktadır. Bu hat üzerinde çok çeÅŸitli iÅŸ kolları yer alır. Türkiye’nin en geliÅŸmiÅŸ ve iÅŸlek limanı, Ä°stanbul limanıdır.

Bölge Türkiye ekonomisine ticaret, ulaşım, turizm ve sanayi  faaliyetlerinden elde ettiği gelirlerle büyük katkı sağlar. En fazla vergi veren bölgemizdir.

Yeraltı Kaynakları

Mermer :Marmara  Adası ve Bilecik’te kaliteli mermer yatakları vardır.  

Volfram :UludaÄŸ’da 

Bor mineralleri:Balıkesir (Bigadiç, Susurluk) Bursa arasında çıkarılmaktadır.  

Linyit  Çanakkale ve çevresinde çıkarılır. 

Doğalgaz: Kırklareli (Hamitabat) çevresinde gaz çıkarılır.

TurÄ°zm

 

Doğal güzellikleri ve tarihsel değerleri ile İstanbul, Bursa, Marmara kıyıları önemli turistik merkezlerdir.Özellikle Güney Marmara kıyılarında yaz turizmi gelişmiştir. Uludağ, yalnızca bölgenin değil, ülkemizin de en önemli kış turizmi alanıdır. Marmara Bölgesi, turizmden en çok gelir elde eden bölgedir (%48).  

Bölümlerİ

 

Yıldız Dağları Bölümü  

   Bölüm  Karadeniz’in kuzeyinde Karadeniz’e paralel uzanan  Yıldız DaÄŸları’nı ve çevresini içine alır. Ortalama yükseltisi 800 m civarındadır. Karadeniz ikliminin etkisiyle bölümde daha çok yayvan yapraklı ormanlar yaygındır.

Bölüm, Marmara’nın diÄŸer bölümlerine göre iÅŸlek ulaşım yollarından uzakta  yer alır. Bundan dolayı bölgenin en seyrek nüfuslu bölümüdür.Bölümde  ormancılık faaliyeti yapılır. Bunun dışında küçükbaş  hayvancılık görülür. DaÄŸ eteklerinde ahır hayvancılığı ve tarım yapılmaktadır. Ancak, tarım yapılan yerler sınırlıdır. Tarım, Yıldız DaÄŸları’nın güney eteklerindeki plâtoluk alanlarda yapılmaktadır.  

YerleÅŸim merkezleri Ä°stanbul’a doÄŸru uzanan yolların üzerine kurulmuÅŸtur.

Ekonomimize en büyük katkısı hayvancılık ve ormancılıktır.

Ergene Bölümü

Bu bölümde  özellikle kışın Balkanlar’dan gelen soÄŸuk hava  kütlelerinin etkisiyle kışları soÄŸuk ve kar yağışlı, yazları sıcak ve kurak olan karasal iklim ÅŸartları yaÅŸanır. Bundan dolayı tabii bitki örtüsü bozkırdır.

Bu bölümde  özellikle kışın Balkanlar’dan gelen soÄŸuk hava  kütlelerinin etkisiyle kışları soÄŸuk ve kar yağışlı, yazları sıcak ve kurak olan karasal iklim ÅŸartları yaÅŸanır. Bundan dolayı tabii bitki örtüsü bozkırdır.

Ekili - dikili alanların en fazla olduğu bölümlerden biridir. Verimli topraklara sahip olması nedeniyle bir çok tarım ürünü bu bölümde  yetiştirilir. Bunların başında ayçiçeği, pirinç, şekerpancarı ve buğday gelir. Özellikle ayçiçeğinin en fazla üretildiği bölümdür.

Ahır hayvancılığı gelişmiştir. 

Türkiye’yi Avrupa’ya baÄŸlayan kara ve demir yolları, bu bölümde yer alan Edirne’den Avrupa’ya açılır.  

Güney Marmara Bölümü

 

Bölgenin en yüksek yeri olan Uludağ bu bölümde yer alır.

 

Bölümde, özellikle kıyı şeridinde Akdeniz iklimi görülür. Buna bağlı olarak karakteristik bitki örtüsü makidir.

Bölümdeki eğimli arazilerde ve kıyı kesimde zeytin yetiştiriciliği yaygındır. İç kısımlarda ise şekerpancarı, tütün, ayçiçeği, pamuk gibi tarım ürünleri yetiştirilir.

 

İpekböcekçiliğinin en fazla geliştiği bölümümüzdür.

Bölümde  nüfus, Bursa çevresi gibi verimli ovalarda toplanırken, bölümün batı kesiminin dağlık ve engebeli olmasından dolayı nüfus yoğunluğu azalmıştır.

Bölümün  en büyük ÅŸehri Bursa’dır. Bursa, sanayi ÅŸehri olmakla birlikte aynı zamanda tarım ve turizm ÅŸehridir. Yünlü, pamuklu ve ipekli dokumacılık geliÅŸmiÅŸtir. Oto montaj ve konservecilik geliÅŸen diÄŸer sanayi  kollarıdır.

Bölümde  ayrıca seramik (Çanakkale), suni ipek (Gemlik), suni gübre (Bandırma) fabrikaları yer alır.

Çatalca - Kocaelİ Bölümü  

 

 Bölüm, Anadolu’yu Trakya’ya  baÄŸlayan yolların üzerinde iki yarımadadan oluÅŸur. Bu bölüm, aşınarak düzleÅŸmiÅŸ platolardan meydana gelmiÅŸtir.

 Akdeniz  ikliminin etkisi hakimdir. Tabii bitki örtüsü maki ve ormanlardır.  

 Marmara Bölgesi’nin en fazla nüfuslanmış bölümüdür. SanayileÅŸmeye baÄŸlı olarak

 İstanbul ve İzmit birbirine bağlanmış durumdadır.

Bölümde, tarım daha çok AÅŸağı Sakarya Ovası’nda yapılır. Bu bölümde ayçiçeÄŸi, mısır, tütün, ÅŸekerpancarı  gibi endüstri bitkilerinin tarımı yapılır.

Ekonomik  faaliyetlerin başında sanayi, ticaret, ulaşım ve bankacılık gelir.

 Bölümün (Aynı zamanda  bölgenin ve Türkiye’nin) en büyük ÅŸehri Ä°stanbul’dur. Her türlü sanayi kolunun  bulunduÄŸu  iç ve dış ticaretin yapıldığı, bütün ulaşım yollarının yoÄŸun olarak kullanıldığı kültür ve ticaret merkezidir.

 

 Bölümün diÄŸer bir sanayi ÅŸehri olan Ä°zmit’te kâğıt, boru, lastik, petro-kimya ve otomotiv gibi çok çeÅŸitli sanayi kolları geliÅŸmiÅŸtir.

Alıntıdır..

 Bölümün diÄŸer bir sanayi ÅŸehri olan Ä°zmit’te kâğıt, boru, lastik, petro-kimya ve otomotiv gibi çok çeÅŸitli sanayi kolları geliÅŸmiÅŸtir.

Alıntıdır..

 Bölüm, Anadolu’yu Trakya’ya  baÄŸlayan yolların üzerinde iki yarımadadan oluÅŸur. Bu bölüm, aşınarak düzleÅŸmiÅŸ platolardan meydana gelmiÅŸtir.

 Akdeniz  ikliminin etkisi hakimdir. Tabii bitki örtüsü maki ve ormanlardır.  

 Marmara Bölgesi’nin en fazla nüfuslanmış bölümüdür. SanayileÅŸmeye baÄŸlı olarak

 İstanbul ve İzmit birbirine bağlanmış durumdadır.

Bölümde, tarım daha çok AÅŸağı Sakarya Ovası’nda yapılır. Bu bölümde ayçiçeÄŸi, mısır, tütün, ÅŸekerpancarı  gibi endüstri bitkilerinin tarımı yapılır.

Ekonomik  faaliyetlerin başında sanayi, ticaret, ulaşım ve bankacılık gelir.

 Bölümün (Aynı zamanda  bölgenin ve Türkiye’nin) en büyük ÅŸehri Ä°stanbul’dur. Her türlü sanayi kolunun  bulunduÄŸu  iç ve dış ticaretin yapıldığı, bütün ulaşım yollarının yoÄŸun olarak kullanıldığı kültür ve ticaret merkezidir.

 

 Bölümün diÄŸer bir sanayi ÅŸehri olan Ä°zmit’te kâğıt, boru, lastik, petro-kimya ve otomotiv gibi çok çeÅŸitli sanayi kolları geliÅŸmiÅŸtir.

Alıntıdır..

 Bölümün diÄŸer bir sanayi ÅŸehri olan Ä°zmit’te kâğıt, boru, lastik, petro-kimya ve otomotiv gibi çok çeÅŸitli sanayi kolları geliÅŸmiÅŸtir.

Alıntıdır..

İpekböcekçiliğinin en fazla geliştiği bölümümüzdür.

Bölümde  nüfus, Bursa çevresi gibi verimli ovalarda toplanırken, bölümün batı kesiminin dağlık ve engebeli olmasından dolayı nüfus yoğunluğu azalmıştır.

Bölümün  en büyük ÅŸehri Bursa’dır. Bursa, sanayi ÅŸehri olmakla birlikte aynı zamanda tarım ve turizm ÅŸehridir. Yünlü, pamuklu ve ipekli dokumacılık geliÅŸmiÅŸtir. Oto montaj ve konservecilik geliÅŸen diÄŸer sanayi  kollarıdır.

Bölümde  ayrıca seramik (Çanakkale), suni ipek (Gemlik), suni gübre (Bandırma) fabrikaları yer alır.

Çatalca - Kocaelİ Bölümü  

 

 Bölüm, Anadolu’yu Trakya’ya  baÄŸlayan yolların üzerinde iki yarımadadan oluÅŸur. Bu bölüm, aşınarak düzleÅŸmiÅŸ platolardan meydana gelmiÅŸtir.

 Akdeniz  ikliminin etkisi hakimdir. Tabii bitki örtüsü maki ve ormanlardır.  

 Marmara Bölgesi’nin en fazla nüfuslanmış bölümüdür. SanayileÅŸmeye baÄŸlı olarak

 İstanbul ve İzmit birbirine bağlanmış durumdadır.

Bölümde, tarım daha çok AÅŸağı Sakarya Ovası’nda yapılır. Bu bölümde ayçiçeÄŸi, mısır, tütün, ÅŸekerpancarı  gibi endüstri bitkilerinin tarımı yapılır.

Ekonomik  faaliyetlerin başında sanayi, ticaret, ulaşım ve bankacılık gelir.

 Bölümün (Aynı zamanda  bölgenin ve Türkiye’nin) en büyük ÅŸehri Ä°stanbul’dur. Her türlü sanayi kolunun  bulunduÄŸu  iç ve dış ticaretin yapıldığı, bütün ulaşım yollarının yoÄŸun olarak kullanıldığı kültür ve ticaret merkezidir.

 

 Bölümün diÄŸer bir sanayi ÅŸehri olan Ä°zmit’te kâğıt, boru, lastik, petro-kimya ve otomotiv gibi çok çeÅŸitli sanayi kolları geliÅŸmiÅŸtir.

Alıntıdır..

 Bölümün diÄŸer bir sanayi ÅŸehri olan Ä°zmit’te kâğıt, boru, lastik, petro-kimya ve otomotiv gibi çok çeÅŸitli sanayi kolları geliÅŸmiÅŸtir.

Alıntıdır..

 Bölüm, Anadolu’yu Trakya’ya  baÄŸlayan yolların üzerinde iki yarımadadan oluÅŸur. Bu bölüm, aşınarak düzleÅŸmiÅŸ platolardan meydana gelmiÅŸtir.

 Akdeniz  ikliminin etkisi hakimdir. Tabii bitki örtüsü maki ve ormanlardır.  

 Marmara Bölgesi’nin en fazla nüfuslanmış bölümüdür. SanayileÅŸmeye baÄŸlı olarak

 İstanbul ve İzmit birbirine bağlanmış durumdadır.

Bölümde, tarım daha çok AÅŸağı Sakarya Ovası’nda yapılır. Bu bölümde ayçiçeÄŸi, mısır, tütün, ÅŸekerpancarı  gibi endüstri bitkilerinin tarımı yapılır.

Ekonomik  faaliyetlerin başında sanayi, ticaret, ulaşım ve bankacılık gelir.

 Bölümün (Aynı zamanda  bölgenin ve Türkiye’nin) en büyük ÅŸehri Ä°stanbul’dur. Her türlü sanayi kolunun  bulunduÄŸu  iç ve dış ticaretin yapıldığı, bütün ulaşım yollarının yoÄŸun olarak kullanıldığı kültür ve ticaret merkezidir.

 

 Bölümün diÄŸer bir sanayi ÅŸehri olan Ä°zmit’te kâğıt, boru, lastik, petro-kimya ve otomotiv gibi çok çeÅŸitli sanayi kolları geliÅŸmiÅŸtir.

Alıntıdır..

 Bölümün diÄŸer bir sanayi ÅŸehri olan Ä°zmit’te kâğıt, boru, lastik, petro-kimya ve otomotiv gibi çok çeÅŸitli sanayi kolları geliÅŸmiÅŸtir.

Alıntıdır..

Bölümde, özellikle kıyı şeridinde Akdeniz iklimi görülür. Buna bağlı olarak karakteristik bitki örtüsü makidir.

Bölümdeki eğimli arazilerde ve kıyı kesimde zeytin yetiştiriciliği yaygındır. İç kısımlarda ise şekerpancarı, tütün, ayçiçeği, pamuk gibi tarım ürünleri yetiştirilir.

 

İpekböcekçiliğinin en fazla geliştiği bölümümüzdür.

Bölümde  nüfus, Bursa çevresi gibi verimli ovalarda toplanırken, bölümün batı kesiminin dağlık ve engebeli olmasından dolayı nüfus yoğunluğu azalmıştır.

Bölümün  en büyük ÅŸehri Bursa’dır. Bursa, sanayi ÅŸehri olmakla birlikte aynı zamanda tarım ve turizm ÅŸehridir. Yünlü, pamuklu ve ipekli dokumacılık geliÅŸmiÅŸtir. Oto montaj ve konservecilik geliÅŸen diÄŸer sanayi  kollarıdır.

Bölümde  ayrıca seramik (Çanakkale), suni ipek (Gemlik), suni gübre (Bandırma) fabrikaları yer alır.

Çatalca - Kocaelİ Bölümü  

 

 Bölüm, Anadolu’yu Trakya’ya  baÄŸlayan yolların üzerinde iki yarımadadan oluÅŸur. Bu bölüm, aşınarak düzleÅŸmiÅŸ platolardan meydana gelmiÅŸtir.

 Akdeniz  ikliminin etkisi hakimdir. Tabii bitki örtüsü maki ve ormanlardır.  

 Marmara Bölgesi’nin en fazla nüfuslanmış bölümüdür. SanayileÅŸmeye baÄŸlı olarak

 İstanbul ve İzmit birbirine bağlanmış durumdadır.

Bölümde, tarım daha çok AÅŸağı Sakarya Ovası’nda yapılır. Bu bölümde ayçiçeÄŸi, mısır, tütün, ÅŸekerpancarı  gibi endüstri bitkilerinin tarımı yapılır.

Ekonomik  faaliyetlerin başında sanayi, ticaret, ulaşım ve bankacılık gelir.

 Bölümün (Aynı zamanda  bölgenin ve Türkiye’nin) en büyük ÅŸehri Ä°stanbul’dur. Her türlü sanayi kolunun  bulunduÄŸu  iç ve dış ticaretin yapıldığı, bütün ulaşım yollarının yoÄŸun olarak kullanıldığı kültür ve ticaret merkezidir.

 

 Bölümün diÄŸer bir sanayi ÅŸehri olan Ä°zmit’te kâğıt, boru, lastik, petro-kimya ve otomotiv gibi çok çeÅŸitli sanayi kolları geliÅŸmiÅŸtir.

Alıntıdır..

 Bölümün diÄŸer bir sanayi ÅŸehri olan Ä°zmit’te kâğıt, boru, lastik, petro-kimya ve otomotiv gibi çok çeÅŸitli sanayi kolları geliÅŸmiÅŸtir.

Alıntıdır..

 Bölüm, Anadolu’yu Trakya’ya  baÄŸlayan yolların üzerinde iki yarımadadan oluÅŸur. Bu bölüm, aşınarak düzleÅŸmiÅŸ platolardan meydana gelmiÅŸtir.

 Akdeniz  ikliminin etkisi hakimdir. Tabii bitki örtüsü maki ve ormanlardır.  

 Marmara Bölgesi’nin en fazla nüfuslanmış bölümüdür. SanayileÅŸmeye baÄŸlı olarak

 İstanbul ve İzmit birbirine bağlanmış durumdadır.

Bölümde, tarım daha çok AÅŸağı Sakarya Ovası’nda yapılır. Bu bölümde ayçiçeÄŸi, mısır, tütün, ÅŸekerpancarı  gibi endüstri bitkilerinin tarımı yapılır.

Ekonomik  faaliyetlerin başında sanayi, ticaret, ulaşım ve bankacılık gelir.

 Bölümün (Aynı zamanda  bölgenin ve Türkiye’nin) en büyük ÅŸehri Ä°stanbul’dur. Her türlü sanayi kolunun  bulunduÄŸu  iç ve dış ticaretin yapıldığı, bütün ulaşım yollarının yoÄŸun olarak kullanıldığı kültür ve ticaret merkezidir.

 

 Bölümün diÄŸer bir sanayi ÅŸehri olan Ä°zmit’te kâğıt, boru, lastik, petro-kimya ve otomotiv gibi çok çeÅŸitli sanayi kolları geliÅŸmiÅŸtir.

Alıntıdır..

 Bölümün diÄŸer bir sanayi ÅŸehri olan Ä°zmit’te kâğıt, boru, lastik, petro-kimya ve otomotiv gibi çok çeÅŸitli sanayi kolları geliÅŸmiÅŸtir.

Alıntıdır..

İpekböcekçiliğinin en fazla geliştiği bölümümüzdür.

Bölümde  nüfus, Bursa çevresi gibi verimli ovalarda toplanırken, bölümün batı kesiminin dağlık ve engebeli olmasından dolayı nüfus yoğunluğu azalmıştır.

Bölümün  en büyük ÅŸehri Bursa’dır. Bursa, sanayi ÅŸehri olmakla birlikte aynı zamanda tarım ve turizm ÅŸehridir. Yünlü, pamuklu ve ipekli dokumacılık geliÅŸmiÅŸtir. Oto montaj ve konservecilik geliÅŸen diÄŸer sanayi  kollarıdır.

Bölümde  ayrıca seramik (Çanakkale), suni ipek (Gemlik), suni gübre (Bandırma) fabrikaları yer alır.

Çatalca - Kocaelİ Bölümü  

 

 Bölüm, Anadolu’yu Trakya’ya  baÄŸlayan yolların üzerinde iki yarımadadan oluÅŸur. Bu bölüm, aşınarak düzleÅŸmiÅŸ platolardan meydana gelmiÅŸtir.

 Akdeniz  ikliminin etkisi hakimdir. Tabii bitki örtüsü maki ve ormanlardır.  

 Marmara Bölgesi’nin en fazla nüfuslanmış bölümüdür. SanayileÅŸmeye baÄŸlı olarak

 İstanbul ve İzmit birbirine bağlanmış durumdadır.

Bölümde, tarım daha çok AÅŸağı Sakarya Ovası’nda yapılır. Bu bölümde ayçiçeÄŸi, mısır, tütün, ÅŸekerpancarı  gibi endüstri bitkilerinin tarımı yapılır.

Ekonomik  faaliyetlerin başında sanayi, ticaret, ulaşım ve bankacılık gelir.

 Bölümün (Aynı zamanda  bölgenin ve Türkiye’nin) en büyük ÅŸehri Ä°stanbul’dur. Her türlü sanayi kolunun  bulunduÄŸu  iç ve dış ticaretin yapıldığı, bütün ulaşım yollarının yoÄŸun olarak kullanıldığı kültür ve ticaret merkezidir.

 

 Bölümün diÄŸer bir sanayi ÅŸehri olan Ä°zmit’te kâğıt, boru, lastik, petro-kimya ve otomotiv gibi çok çeÅŸitli sanayi kolları geliÅŸmiÅŸtir.

Alıntıdır..

 Bölümün diÄŸer bir sanayi ÅŸehri olan Ä°zmit’te kâğıt, boru, lastik, petro-kimya ve otomotiv gibi çok çeÅŸitli sanayi kolları geliÅŸmiÅŸtir.

Alıntıdır..

 Bölüm, Anadolu’yu Trakya’ya  baÄŸlayan yolların üzerinde iki yarımadadan oluÅŸur. Bu bölüm, aşınarak düzleÅŸmiÅŸ platolardan meydana gelmiÅŸtir.

 Akdeniz  ikliminin etkisi hakimdir. Tabii bitki örtüsü maki ve ormanlardır.  

 Marmara Bölgesi’nin en fazla nüfuslanmış bölümüdür. SanayileÅŸmeye baÄŸlı olarak

 İstanbul ve İzmit birbirine bağlanmış durumdadır.

Bölümde, tarım daha çok AÅŸağı Sakarya Ovası’nda yapılır. Bu bölümde ayçiçeÄŸi, mısır, tütün, ÅŸekerpancarı  gibi endüstri bitkilerinin tarımı yapılır.

Ekonomik  faaliyetlerin başında sanayi, ticaret, ulaşım ve bankacılık gelir.

 Bölümün (Aynı zamanda  bölgenin ve Türkiye’nin) en büyük ÅŸehri Ä°stanbul’dur. Her türlü sanayi kolunun  bulunduÄŸu  iç ve dış ticaretin yapıldığı, bütün ulaşım yollarının yoÄŸun olarak kullanıldığı kültür ve ticaret merkezidir.

 

 Bölümün diÄŸer bir sanayi ÅŸehri olan Ä°zmit’te kâğıt, boru, lastik, petro-kimya ve otomotiv gibi çok çeÅŸitli sanayi kolları geliÅŸmiÅŸtir.

Alıntıdır..

 Bölümün diÄŸer bir sanayi ÅŸehri olan Ä°zmit’te kâğıt, boru, lastik, petro-kimya ve otomotiv gibi çok çeÅŸitli sanayi kolları geliÅŸmiÅŸtir.

Alıntıdır..